T24 Dış Haberler
ABD ile İran arasında son haftalarda görece azalan doğrudan saldırılar, dün gece yeniden yoğunlaştı. ABD ordusu Hürmüz Boğazı çevresindeki Devrim Muhafızları hedeflerine geniş çaplı hava saldırıları düzenlerken, İran da Ürdün, Bahreyn, Kuveyt ve Irak’taki ABD askeri varlığını füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldı. Karşılıklı saldırılar, yaklaşık altı aydır devam eden çatışmanın yeniden geniş çaplı bir askeri tırmanmaya dönüşebileceği endişesini artırdı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 1 Eylül’de düzenlenen saldırılarda İran Devrim Muhafızları’na ait hava savunma noktaları, radar sistemleri, deniz unsurları, mayın döşeme kapasitesi ve iletişim tesislerinin vurulduğunu açıkladı.
CENTCOM, operasyonun İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere ve bölgede görev yapan Amerikan askerlerine yönelik son saldırı girişimlerine karşılık olarak düzenlendiğini bildirdi.
İran’ın güneyinde çok sayıda nokta vuruldu
ABD’nin saldırıları ağırlıklı olarak İran’ın Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi kıyısındaki askeri altyapısını hedef aldı.
İran medyasına göre Keşm Adası, Bender Abbas, Sirik, Çabahar ve Kunarek çevresinde patlamalar meydana geldi.
Sirik yakınlarında düzenlenen saldırılardan birinin bir düğünün yapıldığı bölgeye isabet ettiği bildirildi. İranlı yetkililer, saldırıda aralarında bir çocuğun da bulunduğu 5 kişinin hayatını kaybettiğini, onlarca kişinin yaralandığını açıkladı.
İran’ın Huzistan eyaletinde de farklı noktalara saldırılar düzenlendiği ve can kayıpları yaşandığı bildirildi.
Trump’tan yeni saldırı tehdidi
ABD Başkanı Donald Trump, saldırıları İran’ın Hürmüz Boğazı’na yeniden mayın döşemeye çalışması ve Ürdün’deki bir Amerikan üssüne füze saldırısı düzenlemesiyle gerekçelendirdi.
Trump, İran’ın karşılık vermesi halinde daha ağır saldırılar düzenleneceğini söyleyerek Washington’ın elindeki en büyük askeri seçeneğin henüz kullanılmadığını savundu.
Fox News’e konuşan Trump, İran yönetiminin anlaşma yönünde gerekli adımları atmadığını belirterek Tahran’a daha önce birçok fırsat verdiklerini söyledi.
İran’dan bölgedeki ABD üslerine karşılık
ABD saldırılarının tamamlanmasının ardından İran Devrim Muhafızları, Washington’a karşılık verileceğini açıkladı.
Kısa süre sonra İran’ın Ürdün, Bahreyn, Kuveyt ve Irak’taki Amerikan askeri hedeflerine füze ve insansız hava araçları gönderdiği bildirildi.
Ürdün yönetimi, ülke hava sahasına giren 13 balistik füzenin 10’unun etkisiz hale getirildiğini açıkladı. Kızıldeniz kıyısındaki Akabe çevresinde de saldırı alarmı verildi.
İran, Akabe yakınlarındaki ABD unsurlarına yönelik saldırıda Amerikan askerlerinin öldüğünü öne sürdü. ABD’li yetkililer ise can kaybı yaşandığı iddiasını yalanladı.
Bahreyn de İran’ın geniş çaplı insansız hava aracı saldırılarının hedeflerinden biri oldu. Kuveyt ordusu ise hava savunma sistemlerinin ülkeye yönelen dronlara karşı devreye girdiğini açıkladı.
İran Devrim Muhafızları ayrıca Irak’ın Erbil kentindeki Amerikan askeri tesislerinin de füze ve dronlarla hedef alındığını duyurdu.
Hürmüz Boğazı yeniden krizin merkezinde
Son saldırılar, çatışmanın en kritik başlıklarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimi de yeniden artırdı.
ABD, İran’ın ticari gemilere saldırma ve boğaza mayın döşeme girişimlerini saldırıların gerekçeleri arasında gösterirken, Devrim Muhafızları Washington’ın operasyonlarının boğazdaki geçişleri daha da zorlaştıracağı uyarısında bulundu.
Pazartesi günü Suudi Arabistan’dan petrol taşıyan iki süper tanker, Hürmüz Boğazı’ndan çıkışları sırasında dakikalar arayla kimliği belirlenemeyen mühimmatlarla vurulmuştu. Saldırılarda can kaybı yaşanmazken olay, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından birindeki güvenlik endişelerini artırmıştı.
Boğazdaki ticari gemi trafiği de son günlerde normal seviyelerin oldukça altında seyrediyor.
Petrol fiyatları yükseldi
ABD ile İran arasındaki karşılıklı saldırıların yeniden yoğunlaşması enerji piyasalarına da yansıdı.
Brent petrolün varil fiyatı salı günü 4 doların üzerinde artışla 94,65 dolara yükseldi. Piyasalardaki hareketlilikte, Hürmüz Boğazı’ndan petrol sevkiyatının daha fazla aksayabileceği endişesi etkili oldu.
Savaş öncesinde küresel petrol sevkiyatının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyordu.
Washington ekonomik baskıyı da artırmaya hazırlanıyor
Askeri operasyonların yanı sıra Trump yönetimi İran üzerindeki ekonomik baskıyı genişletmeye hazırlanıyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington’ın İran’a yönelik yeni banka yaptırımlarını bu hafta açıklayabileceğini söyledi. Önümüzdeki haftalarda yeni yaptırımların devam etmesi bekleniyor.
Bessent, Devrim Muhafızları ile çalışan şirket ve finans kuruluşlarının da hedef alınabileceğini belirterek ABD’nin İran yönetimi üzerindeki mali baskıyı artıracağını ifade etti.
Haftalar süren görece sakin dönem sona mı erdi?
ABD ve İran arasında şubat sonunda başlayan savaş, temmuzdan itibaren doğrudan saldırıların azaldığı; abluka, yaptırımlar ve Hürmüz Boğazı üzerindeki baskının daha fazla öne çıktığı bir döneme girmişti.
Ancak hafta sonunda başlayan ve salı gecesi genişleyen karşılıklı saldırılar bu görece sakin dönemin sona erdiğine işaret etti.
Reuters’a konuşan İranlı bir yetkili hafta başında son çatışmaları “sınırlı ve kontrollü” olarak nitelendirmişti. ABD’nin İran topraklarına yönelik yeni saldırıları ve Tahran’ın aynı gece dört ülkedeki Amerikan hedeflerine karşılık vermesi ise çatışmanın kontrol altında tutulabileceğine ilişkin beklentileri zayıflattı.
(Editör: Melis Karaca)
The post ABD ve İran arasında karşılıklı saldırılar yeniden yoğunlaştı: Dün gece neler oldu? first appeared on .
